detail
De Klankenkraker leert je intervallen en drieklanken benoemen

De Klankenkraker, een CD-rom uit 1996

menu falling keys
Klankenkraker kopen   |   Intervallen   |   Drieklanken   |   de Notenkraker

Met De Klankenkraker leer je intervallen en drieklanken horen en benoemen


Een spannend spelletje

Met de CD-rom de Klankenkraker leer je luisteren naar samenklanken. Op een speelse manier krijg je vat op intervallen: twee tonen die samenklinken. Je leert je oor te richten op de verschillende tonen van een drieklank: de bovenste, de onderste en de middelste. Hoe gemakkelijker je je oor kunt sturen, hoe meer je in een muziekstuk gaat horen of het nu door een symfonieorkest of door een popband gespeeld wordt. Je gaat er actief door luisteren.
Als je zelf muziek maakt is het ook erg handig als je goede oren hebt.

Materiaal

De helft van de spellen gaat over de intervallen uit het octaaf. De andere helft behandelt de drieklanken majeur, mineur, verminderd en overmatig met hun omkeringen.

Beginners

Voor iedereen zijn er de spellen waarbij alleen met klank gewerkt wordt. Je oren worden geoefend in het herkennen van klanken en het apart horen van de tonen waaruit de klanken zijn samengesteld.

Gevorderden

De doorzetters kunnen de naam of het notenbeeld bij de opgegeven klank zoeken. Als je een harmonie-fanfare diploma wilt halen kun je hiermee oefenen.

Profs

Echte fanatiekelingen stellen zelf een klank samen bij een opgegeven naam of notenbeeld. Het benoemen en samenstellen van intervallen en drieklanken is een voorwaarde voor toelating tot het conservatorium.

Je kunt de Klankenkraker voor € 13,95, inclusief verzendkosten, bestellen bij de auteurs.

MIDI

Als jouw systeem niet beschikt over de Microsoft GS Wavetable Synth (i.v.m. MIDI) kun je het hiermee oplossen: coolsoft.altervista.org

Installeer dit programma op je computer: CoolSoft VirtualMIDISynth Configurator.
Installeer daarna met dat programma een soundfont, bijvoorbeeld: GeneralUser GS MuseScore dat is een soundfont (extensie: .sf2 ) met heel mooie geluiden. Je kunt ook gerust een ander soundfont gebruiken, bijvoorbeeld: FluidR3_GM bijv. met een erg mooi geluid.




Hoe werkt Falling Keys eigenlijk?

De Klankenkraker kopen

Je kunt de CD-rom van de Klankenkraker bij de auteurs bestellen.
1 Geef je naam en adres op via post@wijmakenhet.nl of onderstaand formulier.
2 Maak het bedrag over o.v.v. uw adres.
3 Wij sturen de Klankenkraker op.

Geef hier uw bestelling op.

Naam  
Straat  
Postcode    Plaats  
Land  
Telefoon  (10 cijfers)
E-mail  

Hoeveel Klankenkrakers wilt u bestellen?

  Aantal  


Maak € 13,95 (€ 11,95 + € 2,00 verzendkosten)
over op NL62 INGB 0004 4563 45
t.n.v. Wij Maken Het.
Vermeld hierbij "Klankenkraker"
en uw volledige adres.

* Belgische klanten kunnen € 13,95 overmaken op
IBAN: NL62 INGB 0004 4563 45
BIC: INGBNL2A
t.n.v. Wij Maken Het
Vermeld hierbij "Klankenkraker",
uw naam en adres,
zodat we zeker weten waar de Klankenkraker naar toe gestuurd moet worden.

Je kunt de Klankenkraker ook bestellen bij van der Heijde Bladmuziek in Rotterdam.

Terug naar het menu   terug




intervallen

Wat zijn intervallen?


De relatie tussen twee tonen noem je interval.


Aan de hand van de toonladder van C: c d e f g a b c, bespreken we de namen. (NB De intervallen zijn van laag naar hoog genoteerd)
c - c {dezelfde} prime (c is de eerste toon in de toonladder van c)
c - d secunde (d is de tweede toon in de toonladder van c)
c - e terts (e is de derde)
c - f kwart (vierde)
c - g kwint (vijfde)
c - a sext (zesde)
c - b septiem (zevende)
c - c {hogere} octaaf (achtste)

In het programma gebruiken we de intervallenlineaal:


helpscherm

Bijvoorbeeld
c - c {dezelfde} is een prime
cis - cis en ces - ces zijn ook primes omdat ze zijn afgeleid van de c.
Het zijn reine primes.
(Ook: b - b, fis - fis, des - des...)
Ze liggen nul toonsafstand van elkaar.

c - d is een secunde c - des.
cis - d en cis - dis zijn ook allemaal secundes omdat ze zijn afgeleid van de c en de d.
c - des en cis - d zijn kleine secundes.
(Ook: fis - g, a - bes, e - f...)
Ze liggen een halve toonsafstand van elkaar.
c - d en cis - dis zijn grote secundes.
(Ook: es - f, g - a, as - bes...)
Ze liggen een hele toonsafstand van elkaar.

c - e is een terts c - es, cis - e en cis - eis zijn dus ook tertsen.
c - es en cis - e zijn kleine tertsen.
(Ook: d - f, f - as, gis - b...)
Ze liggen ÈÈn en een halve toonsafstand van elkaar.
c - e en cis - eis zijn grote tertsen.
(Ook: d - fis, bes - d, f - a...)
Ze liggen twee hele toonsafstanden van elkaar.

c - f is een kwart c - fis, cis - fis en ces - f zijn dus ook kwarten.
c - f en cis - fis zijn reine kwarten.
(Ook: es - as, fis - b, a - d...)
Ze liggen twee en een halve toonsafstand van elkaar.
c - fis en ces - f zijn overmatige kwarten.
(Ook: es - a, b - eis, f - b...)
Ze liggen drie hele toonsafstanden van elkaar.

c - g is een kwint c - ges, cis - g en cis - gis zijn ook kwinten.
c - ges en cis - g zijn verminderde kwinten.
(Ook: b - f, d - as...)
Ze liggen drie hele toonsafstanden van elkaar.
c - g en cis - gis zijn reine kwinten.
(Ook: es -bes, g - d, b - fis...)
Ze liggen drie en een halve toonsafstand van elkaar.

c - a is een sext. c - as, cis - a en cis - ais zijn ook sexten.
c - as en cis - a zijn kleine sexten.
(Ook: a - f, dis - b, g - es...)
Ze liggen vier hele toonsafstanden van elkaar.
c - a en cis - ais zijn grote sexten.
(Ook: b - gis, es - c, dis - bis...)
Ze liggen vier en een halve toonsafstand van elkaar.

c - b is een septiem c - bes, cis - b en cis - bis zijn ook septiemen.
c - bes en cis - b zijn kleine septiemen.
(Ook: e - d, f - es, as - ges...)
Ze liggen vijf hele toonsafstanden van elkaar.
c - b en cis - bis zijn grote septiemen.
(Ook: d - cis, ges - f, f - e...)
Ze liggen vijf en een halve toonsafstand van elkaar.

c - c {hogere} is een octaaf cis - cis en ces - ces zijn ook octaven omdat ze zijn afgeleid van de c.
Het zijn reine octaven...
(Ook: fis - fis, as - as...) Ze liggen zes hele toonsafstanden van elkaar.


Tips voor het horen van intervallen


Om je de intervallen te kunnen voorstellen kun je de eerste tonen van een lied zingen.

kleine secunde: ‘Gute Nacht Freunde...’
‘I don’t know how to love him...’
pianostuk: ‘Für Elise’

grote secunde: ‘Vader Jacob’

kleine terts: Greensleeves: Alas my love...
‘Toen onze Mop een mopje was’

grote terts: ‘Een, twee, drie, vier, hoedje van...’
‘Er is een kindeke...’

reine kwart: ‘Wilhelmus’

overmatige kwart (verminderde kwint): ’Maria’ uit de West Side Story

reine kwint: ‘Altijd is Kortjakje...’

kleine sext: Go down Moses: ‘When Israel was in Egypt...’
Love Story: ‘Where do I begin...’

grote sext: ‘My Bonnie’, ‘Berend Botje’ of ‘Ein Prosit’

kleine septiem: Somewhere uit West Side Story: ‘There’s a place...’

grote septiem: Geen voorbeeld. ...wil oplossen naar grondtoon.

rein oktaaf: ‘Somewhere over the rainbow’

Zoek zelf voorbeelden die je goed kunt onthouden.


Inhoud van de niveaus van de oefeningen


niveau 1:  g2, g3, r4
niveau 2:  g2, g3, r4, r5
niveau 3:  r5, g6, g7
niveau 4:  r4, r5, g6, g7
niveau 5:  g2, k3, g3, r4
niveau 6:  k2, g2, g3, r4, r5
niveau 7:  g3, r5, k6, g6, g7
niveau 8:  g3, r4, g6, k7, g7
niveau 9:  k3, g3, r4, v5, r5, k6, g6
niveau 10: k2, g2, k3, g3, r4, v5, r5, k6, g6, k7, g7

Betekenis van de afkortingen
g  grote
k  kleine
r  reine
v  verminderde
o  overmatige

1  prime
2  secunde
3  terts
4  kwart
5  kwint
6  sext
7  septiem
8  octaaf

g3  betekent dus grote terts en o5 betekent overmatige kwint.

Terug naar het menu   terug




Wat zijn drieklanken?

Wat zijn drieklanken?

Een drieklank is een samenklank opgebouwd uit drie klanken:
- een grondtoon
- een terts op deze grondtoon en
- een kwint op deze grondtoon
Afhankelijk van de soort drieklank gaat het om een grote of kleine terts en ook afhankelijk van de soort drieklank gaat het om een reine, verminderde of overmatige kwint.

De majeurdrieklank van f is: f a c
f is de grondtoon
a is de grote terts op de f
c is de reine kwint op de f

Elke samenklank die is opgebouwd uit een combinatie van deze drie tonen noemen we de drieklank van f. Zo’n samenklank mag uit meer dan drie klanken bestaan, zolang elke klank maar een f, een a of een c is!
Bijvoorbeeld: f a c f
(de laatste f is de vierde toon, een verdubbeling van de f)

De grondtoon (in dit geval de f) hoeft niet perse de onderste toon van de samenklank te zijn. De terts (in dit geval de a) kan ook de onderste toon zijn. Hetzelfde geldt voor de kwint (in dit geval de c).

Als de onderste toon de grondtoon (in dit geval de f) is spreken we van de grondligging.
Als de onderste toon de terts (in dit geval de a) is spreken we van de eerste omkering.
Als de onderste toon de kwint (in dit geval de c) is spreken we van een tweede omkering.
Hieronder volgen een aantal voorbeelden van samenklanken die allemaal drieklank van f zijn. De klanken zijn van laag naar hoog genoteerd.

Voorbeelden van de f-majeurdrieklank in grondligging zijn:
f a c
f c a
f a c f c
(samenklank van 5 tonen, waarbij toch maar 3 verschillende tonen worden gebruikt, namelijk f, a en c)
f c f a c f

Voorbeelden van de f-majeurdrieklank in eerste omkering zijn:
a c f
a f c
a c c f
a f c a c

Voorbeelden van de f-majeurdrieklank in tweede omkering zijn:
c f a
c a f
c c f a
c f a f c

helpscherm


In De Klankenkraker behandelen we vier soorten drieklanken:


- majeur (of: grote terts)
- mineur (of: kleine terts)
- verminderd en
- overmatig

De majeurdrieklank is opgebouwd uit:
    de grondtoon, een grote terts en een reine kwint.
De mineurdrieklank is opgebouwd uit:
    de grondtoon, een kleine terts en een reine kwint.
De verminderde drieklank is opgebouwd uit:
    de grondtoon, een kleine terts en een verminderde kwint.
De overmatige drieklank is opgebouwd uit:
    de grondtoon, een grote terts en een overmatige kwint.

De drieklanken op c zijn dan:
c   e    g     majeur drieklank op c ( ‘c-groot’ of ‘c-majeur’)
c   es   g     mineur drieklank op c ( ‘c-klein’ of ‘c-mineur’)
c   es   ges   verminderde drieklank op c ( ‘c-verminderd’)
c   e    gis    overmatige drieklank op c ( ‘c-overmatig’)

Omdat de grondtoon in deze ligging de onderste toon is noemen we dit de grondligging.

De eerste omkering - waarbij de terts van de drieklank de onderste toon is - is dan:
e   g   c   c-groot 1e omkering
    (opgebouwd uit een kleine terts en kleine sext)
es  g   c   c-klein 1e omkering
     (opgebouwd uit een grote terts en grote sext)
es ges  c   c-verminderd 1e omkering
    (opgebouwd uit een kleine terts en grote sext)
e  gis   c   c-overmatig 1e omkering
     (opgebouwd uit een grote terts en kleine sext)

De tweede omkering - waarbij de kwint van de drieklank de onderste toon is - is dan:
g   c   e  c-groot 2e omkering
    (opgebouwd uit een reine kwart en een grote sext)
g   c   es  c-klein 2e omkering
    (opgebouwd uit een reine kwart en een kleine sext)
ges c  es  c-verminderd 2e omkering
    (opgebouwd uit een overmatige kwart en een grote sext)
gis   c   e  c-overmatig 2e omkering
    (opgebouwd uit een verminderde kwart en een kleine sext)

De overmatige drieklank
De overmatige drieklank is een geval apart. De intervallen waarmee je de grondligging maakt (grote terts en overmatige kwint) klinken hetzelfde als de intervallen waarmee je de eerste omkering maakt (grote terts en kleine sext) en ook hetzelfde als de intervallen waarmee je de tweede omkering maakt (verminderde kwart en kleine sext). Een grote terts (bv c - e) klinkt hetzelfde als een verminderde kwart (bv c - fes) en een overmatige kwint (bv c - gis) klinkt hetzelfde als een kleine sext (bv c - as). De volgende voorbeelden klinken allemaal hetzelfde, maar zijn in theorie verschillende drieklanken.

c   e   gis   c-overmatig grondligging
c   e   as    as-overmatig 1e omkering
    (grondligging is: as c e)
c  fes   as   fes-overmatig 2e omkering
    (grondligging is: fes as c)

Op het gehoor kun je dus niet nagaan om welke omkering het gaat bij een overmatige drieklank. De ligging kun je alleen bepalen als je weet hoe de klanken heten. Daarom hebben we in de spelletjes alleen de grondligging van de overmatige drieklank gebruikt.


Tips voor het horen van drieklanken en hun omkeringen


Elke soort drieklank is te herkennen aan zijn eigen sfeer.

Majeur (grote terts): vrolijk, opgewekt
Mineur (kleine terts): ernstig, droevig
Verminderd: mineur-achtig, maar onaf, vraagt om een volgend akkoord, klinkt dicht, nauw
Overmatig: majeur-achtig, maar onaf, vraagt om een volgend akkoord, klinkt open, wijd

De ligging is te herkennen aan de intervallen die je op de onderste toon hoort.

Bij de grondligging hoor je een terts en een kwint vanaf de onderste toon.
Voorbeeld: c-majeur grondligging: c e g

Bij de 1e omkering hoor je een terts en een sext vanaf de onderste toon.
Voorbeeld: c-majeur 1e omkering: e g c

Bij de 2e omkering hoor je een kwart en een sext vanaf de onderste toon.
Voorbeeld: c-majeur 2e omkering: g c e


Inhoud van de niveaus in de Klankenkraker


niveau 1   majeur en mineur in grondligging
niveau 2   majeur, mineur en verminderd in grondligging
niveau 3   majeur, mineur, verminderd en overmatig in grondligging
niveau 4   majeur en mineur in grondligging en in 2e omkering
niveau 5   majeur, mineur en verminderd in grondligging
en in 2e omkering
niveau 6   majeur en mineur in grondligging en in 1e omkering
niveau 7   majeur, mineur en verminderd in grondligging
en in 1e omkering
niveau 8   majeur en mineur in grondligging, in 1e omkering
en in 2e omkering
niveau 9   majeur, mineur en verminderd in grondligging,
in 1e omkering en in 2e omkering
niveau 10  majeur, mineur en verminderd in grondligging,
in 1e omkering en in 2e omkering en overmatig in grondligging

Terug naar het menu   terug






notenkraker
De Klankenkraker leert je intervallen en drieklanken benoemen

De Notenkraker, een CD-rom uit 1995

menu notenkraker

Met De Notenkraker leerde je spelenderwijs noten lezen


CD-rom

Heel veel mensen hebben met De Notenkraker noten leren lezen.
Voor iedereen die muziekles had, een instrument leerde bespelen, in een koor zat of zangles had was noten leren lezen een stuk eenvoudiger. De Notenkraker kon thuis, op de muziekschool, bij privéles, op de basisschool en in het voortgezet onderwijs uitstekend worden gebruikt.

Windows

De Notenkraker doet het niet meer sinds Windows 7.
A.W.Bruna heeft deze CD-Rom uit 1995 in 2007 dan ook uit de handel genomen.
Dat is erg jammer.

Wij hebben www.aapnootspel.nl en www.muziekabcd.nl daarvoor in de plaats gemaakt.


Terug naar het menu   terug